Битта банкдаги омонатлар бўйича кафолатланган компенсация: 2026 йилдаги миқдори ва ўзгаришлар тарихи
Маълумотлар 16.11.2026 ҳолатида текширилганБатафсил
«Битта банкдаги омонатлар бўйича кафолатланган компенсация» — 200 000 000 сўм, 19.02.2025 дан амал қилади. Асос: Ўзбекистон Республикаси Қонуни ЎРҚ-1031, 18.02.2025.
Марказий банк банкнинг лицензиясини чақириб олиб, банк мажбурий тугатилса (кафолат ҳолати), омонатчиларга компенсацияни Омонатларни кафолатлаш агентлиги Омонатларни кафолатлаш жамғармаси ҳисобидан тўлайди. Битта банкдаги битта омонатчига қолдиқ 200 млн сўмдан ошмаса — тўлиқ, ошса — 200 млн сўм қайтарилади; шахснинг шу банкдаги барча омонатлари, қайси валютада бўлишидан қатъи назар, биргаликда ҳисобланади. Кафолат жисмоний шахслар, шу жумладан якка тартибдаги тадбиркорлар, ҳамда юридик шахсларнинг сўмдаги ва хорижий валютадаги омонатларига тегишли; валюта омонатлари бўйича компенсация кафолат ҳолати куни Марказий банк курси бўйича сўмда тўланади. Масалан, банклар ва бошқа молиявий ташкилотлар, давлат органлари ва ташкилотларининг омонатлари, банк билан боғлиқ шахсларнинг омонатлари, пенсия жамғарма ҳисобварақлари ҳамда исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банклардаги инвестицион омонатлар кафолатланмайди. 200 млн сўм миқдори 2025 йил 19 февралдан амал қилади ва ундан олдин киритилган омонатларга татбиқ этилмайди: бундан олдин тўлов тўлиқ ҳажмда кафолатланган.
Миқдорлар lex.uz (Қонун ҳужжатлари миллий базаси) даги ҳужжатлардан, МБ ставкаси — Марказий банк сайтидан (cbu.uz) олинган. Миқдор кейинроқ кучга кирса, бу алоҳида кўрсатилади.
Маълумотнома, юридик маслаҳат эмас. Миқдор ҳужжат матнидаги амал қила бошлаган сана бўйича кўрсатилган; қўллашдан олдин ҳужжатнинг амалдаги таҳрири билан солиштиринг.
19.02.2025 дан амал қилади
Динамика
Ўзгаришлар тарихи
| Амал қилади | Миқдори | Ҳужжат |
|---|---|---|
| 19.02.2025 амалда | 200 000 000 сўм | Ўзбекистон Республикаси Қонуни ЎРҚ-1031, 18.02.2025 lex.uz, 26-моддаЛимит битта омонатчининг битта банкдаги барча омонатлари учун умумий, ҳар қандай валютада; 200 млн сўмгача қолдиқ тўлиқ қайтарилади. Жисмоний шахслар (шу жумладан якка тартибдаги тадбиркорлар) ва юридик шахсларнинг омонатларига тегишли. 2025 йил 19 февралдан олдин киритилган омонатларга бу миқдор татбиқ этилмайди (51-модда). 2025 йил 19 февралгача 2002 йил 5 апрелдаги 360-II-сон Қонун (10-модда) ва Президентнинг 2008 йил 28 ноябрдаги ПФ-4057-сон Фармонига (2-банд) кўра тўлов омонат миқдоридан қатъи назар тўлиқ ҳажмда кафолатланган. |
Бошқа миқдорлар
- МБ асосий ставкаси (қайта молиялаш ставкаси) — йиллик 14%
- Базавий ҳисоблаш миқдори (БҲМ) — 440 000 сўм
- Меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори (энг кам иш ҳақи) — 1 360 000 сўм/ой
Кўп сўраладиган саволлар
«Битта банкдаги омонатлар бўйича кафолатланган компенсация» ҳозир қанча?
200 000 000 сўм — 19.02.2025 дан амал қилади. Асос: Ўзбекистон Республикаси Қонуни ЎРҚ-1031, 18.02.2025. Маълумотлар 16.11.2026 ҳолатида текширилган.
«Битта банкдаги омонатлар бўйича кафолатланган компенсация» нима учун қўлланилади?
Марказий банк банкнинг лицензиясини чақириб олиб, банк мажбурий тугатилса (кафолат ҳолати), омонатчиларга компенсацияни Омонатларни кафолатлаш агентлиги Омонатларни кафолатлаш жамғармаси ҳисобидан тўлайди. Битта банкдаги битта омонатчига қолдиқ 200 млн сўмдан ошмаса — тўлиқ, ошса — 200 млн сўм қайтарилади; шахснинг шу банкдаги барча омонатлари, қайси валютада бўлишидан қатъи назар, биргаликда ҳисобланади. Кафолат жисмоний шахслар, шу жумладан якка тартибдаги тадбиркорлар, ҳамда юридик шахсларнинг сўмдаги ва хорижий валютадаги омонатларига тегишли; валюта омонатлари бўйича компенсация кафолат ҳолати куни Марказий банк курси бўйича сўмда тўланади. Масалан, банклар ва бошқа молиявий ташкилотлар, давлат органлари ва ташкилотларининг омонатлари, банк билан боғлиқ шахсларнинг омонатлари, пенсия жамғарма ҳисобварақлари ҳамда исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банклардаги инвестицион омонатлар кафолатланмайди. 200 млн сўм миқдори 2025 йил 19 февралдан амал қилади ва ундан олдин киритилган омонатларга татбиқ этилмайди: бундан олдин тўлов тўлиқ ҳажмда кафолатланган.
Банкнинг лицензияси чақириб олинса, омонатлар бўйича компенсация қачон тўланади?
Компенсация олиш ҳуқуқи Марказий банк банкнинг лицензиясини чақириб олиб, банк мажбурий тугатиладиган куни пайдо бўлади. Тугатувчи омонатчилар реестрини Омонатларни кафолатлаш агентлигига 8 иш куни (2027 йилдан — 3 иш куни) ичида топширади, Агентлик эса 2 иш куни (2027 йилдан — 1 иш куни) ичида қаерда, қачон ва қандай тўланишини эълон қилади. Банк омонатчиларининг камида тўртдан уч қисми кафолат ҳолати санасидан бошлаб 15 иш куни ичида, 2027 йилдан — 7 иш куни ичида компенсация олиш имконига эга бўлиши керак. Тўлов агент-банк орқали ёки бошқа банкдаги ҳисобга ўтказиш йўли билан амалга оширилади; агент-банк кўпи билан бир йил тўлайди, талаб қилинмаган суммани эса Агентликдан исталган вақтда олиш мумкин. Асос — «Банклардаги омонатларни ҳимоя қилиш кафолатлари тўғрисида»ги қонун (ЎРҚ-1031), 29 ва 32-моддалар.
Кафолатлангандан ортиқ омонат суммаси нима бўлади?
Компенсация битта банкдаги битта омонатчига 200 000 000 сўм дан ошмайди. Омонатнинг қолган қисмини омонатчи қонунчиликда белгиланган кредиторлар навбатида тугатилаётган банкнинг ўзидан талаб қилишга ҳақли; Омонатларни кафолатлаш агентлиги бу суммалар учун жавоб бермайди (ЎРҚ-1031 қонунининг 31-моддаси). Агар омонатчининг шу банк олдида тўлаш муддати келган қарзи бўлса, у компенсациядан чегирилади (27-модда). Валютадаги омонатлар кафолат ҳолати санасидаги Марказий банк курси бўйича сўмда қопланади.
Компенсацияни кечиктиришлари ёки тўламасликлари мумкинми?
Агентлик ҳужжатларнинг ҳақиқийлигига шубҳа қилса ёки омонатчининг талаби тугатувчи реестрига мос келмаса, тўловни 90 кунгача тўхтатиб туради, омонатга ҳибс қўйилган ёки у бўйича суд низоси бўлса — суд ёки ваколатли орган қарорига қадар. Ҳужжатлар сохта бўлса ёки суд пул жиноий йўл билан олинганини тан олса, рад этишлари мумкин (ЎРҚ-1031 қонунининг 30-моддаси). Компенсация олиш учун ҳужжатлар рўйхатини Марказий банк белгилайди.