Bitta bankdagi omonatlar bo‘yicha kafolatlangan kompensatsiya: 2026-yildagi miqdori va o‘zgarishlar tarixi
Ma’lumotlar 16.11.2026 holatida tekshirilganBatafsil
«Bitta bankdagi omonatlar bo‘yicha kafolatlangan kompensatsiya» — 200 000 000 so‘m, 19.02.2025 dan amal qiladi. Asos: O‘zbekiston Respublikasi Qonuni O‘RQ-1031, 18.02.2025.
Markaziy bank bankning litsenziyasini chaqirib olib, bank majburiy tugatilsa (kafolat holati), omonatchilarga kompensatsiyani Omonatlarni kafolatlash agentligi Omonatlarni kafolatlash jamg‘armasi hisobidan to‘laydi. Bitta bankdagi bitta omonatchiga qoldiq 200 mln so‘mdan oshmasa — to‘liq, oshsa — 200 mln so‘m qaytariladi; shaxsning shu bankdagi barcha omonatlari, qaysi valyutada bo‘lishidan qat’i nazar, birgalikda hisoblanadi. Kafolat jismoniy shaxslar, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlar, hamda yuridik shaxslarning so‘mdagi va xorijiy valyutadagi omonatlariga tegishli; valyuta omonatlari bo‘yicha kompensatsiya kafolat holati kuni Markaziy bank kursi bo‘yicha so‘mda to‘lanadi. Masalan, banklar va boshqa moliyaviy tashkilotlar, davlat organlari va tashkilotlarining omonatlari, bank bilan bog‘liq shaxslarning omonatlari, pensiya jamg‘arma hisobvaraqlari hamda islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi banklardagi investitsion omonatlar kafolatlanmaydi. 200 mln so‘m miqdori 2025-yil 19-fevraldan amal qiladi va undan oldin kiritilgan omonatlarga tatbiq etilmaydi: bundan oldin to‘lov to‘liq hajmda kafolatlangan.
Miqdorlar lex.uz (Qonun hujjatlari milliy bazasi) dagi hujjatlardan, MB stavkasi — Markaziy bank saytidan (cbu.uz) olingan. Miqdor keyinroq kuchga kirsa, bu alohida ko‘rsatiladi.
Ma’lumotnoma, yuridik maslahat emas. Miqdor hujjat matnidagi amal qila boshlagan sana bo‘yicha ko‘rsatilgan; qo‘llashdan oldin hujjatning amaldagi tahriri bilan solishtiring.
19.02.2025 dan amal qiladi
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni O‘RQ-1031, 18.02.2025 lex.uz
Dinamika
O‘zgarishlar tarixi
| Amal qiladi | Miqdori | Hujjat |
|---|---|---|
| 19.02.2025 amalda | 200 000 000 so‘m | O‘zbekiston Respublikasi Qonuni O‘RQ-1031, 18.02.2025 lex.uz, 26-moddaLimit bitta omonatchining bitta bankdagi barcha omonatlari uchun umumiy, har qanday valyutada; 200 mln so‘mgacha qoldiq to‘liq qaytariladi. Jismoniy shaxslar (shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlar) va yuridik shaxslarning omonatlariga tegishli. 2025-yil 19-fevraldan oldin kiritilgan omonatlarga bu miqdor tatbiq etilmaydi (51-modda). 2025-yil 19-fevralgacha 2002-yil 5-apreldagi 360-II-son Qonun (10-modda) va Prezidentning 2008-yil 28-noyabrdagi PF-4057-son Farmoniga (2-band) ko‘ra to‘lov omonat miqdoridan qat’i nazar to‘liq hajmda kafolatlangan. |
Boshqa miqdorlar
- MB asosiy stavkasi (qayta moliyalash stavkasi) — yillik 14%
- Bazaviy hisoblash miqdori (BHM) — 440 000 so‘m
- Mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori (eng kam ish haqi) — 1 360 000 so‘m/oy
Ko‘p so‘raladigan savollar
«Bitta bankdagi omonatlar bo‘yicha kafolatlangan kompensatsiya» hozir qancha?
200 000 000 so‘m — 19.02.2025 dan amal qiladi. Asos: O‘zbekiston Respublikasi Qonuni O‘RQ-1031, 18.02.2025. Ma’lumotlar 16.11.2026 holatida tekshirilgan.
«Bitta bankdagi omonatlar bo‘yicha kafolatlangan kompensatsiya» nima uchun qo‘llaniladi?
Markaziy bank bankning litsenziyasini chaqirib olib, bank majburiy tugatilsa (kafolat holati), omonatchilarga kompensatsiyani Omonatlarni kafolatlash agentligi Omonatlarni kafolatlash jamg‘armasi hisobidan to‘laydi. Bitta bankdagi bitta omonatchiga qoldiq 200 mln so‘mdan oshmasa — to‘liq, oshsa — 200 mln so‘m qaytariladi; shaxsning shu bankdagi barcha omonatlari, qaysi valyutada bo‘lishidan qat’i nazar, birgalikda hisoblanadi. Kafolat jismoniy shaxslar, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlar, hamda yuridik shaxslarning so‘mdagi va xorijiy valyutadagi omonatlariga tegishli; valyuta omonatlari bo‘yicha kompensatsiya kafolat holati kuni Markaziy bank kursi bo‘yicha so‘mda to‘lanadi. Masalan, banklar va boshqa moliyaviy tashkilotlar, davlat organlari va tashkilotlarining omonatlari, bank bilan bog‘liq shaxslarning omonatlari, pensiya jamg‘arma hisobvaraqlari hamda islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi banklardagi investitsion omonatlar kafolatlanmaydi. 200 mln so‘m miqdori 2025-yil 19-fevraldan amal qiladi va undan oldin kiritilgan omonatlarga tatbiq etilmaydi: bundan oldin to‘lov to‘liq hajmda kafolatlangan.
Bankning litsenziyasi chaqirib olinsa, omonatlar bo‘yicha kompensatsiya qachon to‘lanadi?
Kompensatsiya olish huquqi Markaziy bank bankning litsenziyasini chaqirib olib, bank majburiy tugatiladigan kuni paydo bo‘ladi. Tugatuvchi omonatchilar reestrini Omonatlarni kafolatlash agentligiga 8 ish kuni (2027 yildan — 3 ish kuni) ichida topshiradi, Agentlik esa 2 ish kuni (2027 yildan — 1 ish kuni) ichida qayerda, qachon va qanday to‘lanishini e’lon qiladi. Bank omonatchilarining kamida to‘rtdan uch qismi kafolat holati sanasidan boshlab 15 ish kuni ichida, 2027 yildan — 7 ish kuni ichida kompensatsiya olish imkoniga ega bo‘lishi kerak. To‘lov agent-bank orqali yoki boshqa bankdagi hisobga o‘tkazish yo‘li bilan amalga oshiriladi; agent-bank ko‘pi bilan bir yil to‘laydi, talab qilinmagan summani esa Agentlikdan istalgan vaqtda olish mumkin. Asos — «Banklardagi omonatlarni himoya qilish kafolatlari to‘g‘risida»gi qonun (O‘RQ-1031), 29 va 32-moddalar.
Kafolatlangandan ortiq omonat summasi nima bo‘ladi?
Kompensatsiya bitta bankdagi bitta omonatchiga 200 000 000 so‘m dan oshmaydi. Omonatning qolgan qismini omonatchi qonunchilikda belgilangan kreditorlar navbatida tugatilayotgan bankning o‘zidan talab qilishga haqli; Omonatlarni kafolatlash agentligi bu summalar uchun javob bermaydi (O‘RQ-1031 qonunining 31-moddasi). Agar omonatchining shu bank oldida to‘lash muddati kelgan qarzi bo‘lsa, u kompensatsiyadan chegiriladi (27-modda). Valyutadagi omonatlar kafolat holati sanasidagi Markaziy bank kursi bo‘yicha so‘mda qoplanadi.
Kompensatsiyani kechiktirishlari yoki to‘lamasliklari mumkinmi?
Agentlik hujjatlarning haqiqiyligiga shubha qilsa yoki omonatchining talabi tugatuvchi reestriga mos kelmasa, to‘lovni 90 kungacha to‘xtatib turadi, omonatga hibs qo‘yilgan yoki u bo‘yicha sud nizosi bo‘lsa — sud yoki vakolatli organ qaroriga qadar. Hujjatlar soxta bo‘lsa yoki sud pul jinoiy yo‘l bilan olinganini tan olsa, rad etishlari mumkin (O‘RQ-1031 qonunining 30-moddasi). Kompensatsiya olish uchun hujjatlar ro‘yxatini Markaziy bank belgilaydi.